GIZA ESKUBIDEEN EGUNA

Abenduaren 10ean Giza Eskubideen Eguna ospatzen da, 1948an onartutako Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren urteurrenarekin bat eginez.

Onartu eta bi urtera, 1950ean, Batzar Nagusiak Giza. Eskubideen Eguna izendatu zuen abenduaren 10a.

Zer dira giza eskubideak?
Giza eskubideak eskubide besterenezinak dira, eta gizaki guztiei dagozkie, arraza, sexua, nazionalitatea, hizkuntza, erlijioa, jatorri etnikoa edo beste edozein baldintza kontuan hartu gabe.
Gaur egun, Nazio Batuen Erakundeak sortutako giza eskubideen zerrenda bat dago, eta bertan bizitzeko, askatasunerako, hezkuntzarako, lanerako eta beste eskubide batzuetarako eskubidea defendatzen da, inolako diskriminaziorik gabe errespetatu beharrekoak.

Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsala


“Gizaki guztiak aske jaiotzen dira, duintasunean eta eskubideetan berdinak”
Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren 1. artikuluaren testua da. Premisa horretan oinarrituta, Adierazpenak gizaki guztiei datxezkien eskubide besterenezinak aldarrikatzen ditu, haien arraza, kolorea, erlijioa, sexua, hizkuntza, iritzi politikoak edo bestelakoak, jatorri nazionala edo soziala, jabetzak, jaioterria eta beste edozein baldintza kontuan hartu gabe.
Munduko dokumenturik itzuliena da, 500 hizkuntzatan baino gehiagotan eskuragarri dagoena. Horregatik dauka Record Guiness bat. Bertan azaltzen diren eskubideak mundu osoan errespetatuak izan daitezen bide luzea egin behar den arren, dokumentu honek oraindik irautea estatuek eta gizarteak oro har bere balioa aitortzen dioten seinale argia da.

2021eko leloa: berdintasuna
Hain zuzen ere, 2021erako, Giza Eskubideen Eguneko kanpainaren leloa hau da: berdintasuna. Adierazpen Unibertsalaren lehen artikulua aipatuz. Berdintasunaren ideia hori bat dator 2030 Agendarekin eta inor atzean ez uzteko NBEren ikuspegiarekin.

Berdintasuna, inklusioa eta diskriminaziorik eza daude aurtengo diskurtsoaren erdigunean, talde ahulenak babestuz: haurrak, emakumeak, herri indigenak, LGBTI pertsonak, migratzaileak, gaitasun desberdinak dituzten pertsonak.

Eta berdintasuna agindu hori betez aplikatu behar da: “Hobeto, bidezkoago eta berdeago berreraikitzea”, honako helburu hauekin:


• Ekonomia giza eskubideetan oinarritzea pobrezia-zikloak hausteko.
• Eskubide sozial eta kultural gehiago dituen kontratu sozial berri baten oinarri izatea.
• Aukera-berdintasuna gazteentzat.
• Txertoen bidegabekeriarekin amaitzea.
• Justizia klimatikoa eta ingurumen osasungarria izateko eskubidea.

Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala ahalbidetu zuten emakumeak.

 

Emakumeak, historian zehar, funtsezko rola bete du gizateriaren garapenari eta aurrerapenari dagokien guztian. Horietako bat izan da Giza Eskubideen Adierazpena posible izateko dokumentuaren sorreran parte hartu izana.

Emakume horietako bat Eleanor Roosevelt izan zen, Estatu Batuetako lehen dama. Nazio Batuen Batzar Nagusiko enbaxadorea, ordezkaria eta batzordeko presidentea izan zen.
Beste emakumezko lider garrantzitsu bat Hansa Mehta izan zen, indiar jatorrikoa, emakumearen eskubideen borrokalari nekaezina eta mundu osoan ezaguna “gizaki guztiak aske eta berdinak jaiotzen dira” esaldiagatik.
Aipatzekoa da, baita ere, Pakistanen jaiotako Begum Shaista Ikramullah emakumeen lana, zeinak ezkontzan eskubide berdintasuna proposatu baitzuen haurren arteko eta nahi gabeko ezkontzarekin amaitzeko.
Baina zerrenda ez da amaitzen, Lakshmi Menon eta Minerva Bernardino, gizon eta emakumeen eskubide berdintasuna defendatzeagatik ezagunak. Evdpkia Uralova, soldata-berdintasunaren alde. Marie-Helene Lefaucheuxek sexu-diskriminaziorik eza defendatu zuen, eta Boddil Begtrupek gutxiengoen eskubideak sartzea proposatu zuen.

 

‘Askatasunak asko eskatzen dio gizaki bakoitzari. Askatasunarekin erantzukizuna iristen da. Hazteko uzkur den pertsonarentzat, bere garrantzia baliatu nahi ez duen pertsona ikuspegi beldurgarria da’.

Eleanor Roosevelt, AEBetako ordezkaria AEB Nazio Batuen aurrean

Comparte |

WhatsApp
Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

También te puede interesar:

entradas relacionadas