Azucena Hernández Palmero

Informazio Zientzietan (Kazetaritza) lizentziatua Madrilgo Complutense Unibertsitatean, 35 urte baino gehiago daramatza mundu osoko errepide eta zirkuituetan ibilgailuak probatzen, eta 1996an abiadura-errekorra lortu zuen AEBko Talladega zirkuituan.

1998an bide berriak urratu zituen automozioan espezializatutako estatu-mailako aldizkari bat (El Mundo del Automóvil) zuzendu zuen munduko lehen emakumea bihurtzean, eta bere argitalpen-ibilbidean zehar Autofácil, Car&Tecno, ONE Magazine eta ONE Hacker zibersegurtasun-aldizkaria bezalako goiburuko nagusiak sortu eta zuzendu zituen.

Ziberteknologo gisa zuen fasetik finkatu zen 2013an, orduan alde batera uzten zen behar baten alde egiten hasi zenean: konektatutako ibilgailuak ziberbabestea, gaur egungo auto bat 120 km/h-ra doan eta gutxienez mugikor, ordenagailu edo zerbitzari bat bezala babestu behar den lau gurpildun ordenagailu handi bat dela premisatik abiatuta.

2018an bi enpresa sortu zituen: Grupo CYBENTIA, konektatutako ibilgailuentzako eta mugikortasun adimendunarentzako zibersegurtasuneko ikerketa, prestakuntza, kontzientziazio eta komunikazio estrategikoko aholkularitza, eta EUROCYBCAR, zibermugikortasunaren ebaluazioan eta ziurtapenean nazioarteko erreferentea.

Azken horretan lortu zuen bere mugarri nagusia: ESTP Metodologia (EUROCYBCAR Standard Test Protocol) asmatzea, ibilgailu batek pribatutasuna, datuak eta, batez ere, barruan bidaiatzen dutenen bizitza behar bezala ziberbabesten dituen jakiteko munduko lehen testa.

2025eko maiatzean, Estatu Batuetako Patenteen Bulegoak patentea eman zion ofizialki, 2040ra arteko baliozkotasunarekin. Arabatik nazioarteko mugikortasunean eragin handia duten zibersegurtasuneko teknologia eta proiektuetan egiten du lan.

Lurraldeko zibermugikortasun laborategietatik, Europako arauen mende (hala nola UNECE/R155) autoen, autobusen, kamioien, motoen, bizikleta elektrikoen, mugikortasun aplikazioen eta azpiegitura kritikoen zibersegurtasun maila ebaluatzen duten I+G+Bko taldeak koordinatzen ditu.

AENORekin elkarlanean, bere teknologiari esker munduko ibilgailuen zibersegurtasuneko lehen ziurtagiria eman ahal izan zen, eta bere lanari esker, NBEren araudiak motozikletak eta bizikleta elektrikoak babesteko estandarretan sartu zituen.

Sektoreko zibererasoak ere ikertu ditu Ibilgailu Konektatu eta Autonomoaren PERTEaren esparruan, ibilgailu bat zibereraso bat jasaten ari den detektatzen duen teknologia bat sortu du (INCIBEren erosketa publiko berritzaileko proiektuen barruan), eta CATWAM (Cybersecurity Assessment Test for Webs & Apps for Mobility) asmatu du, webgune baten, aplikazio baten eta LAN baten ziberarriskuak modu automatizatu eta objektiboan ebaluatzen dituena.

Lan horri esker, Gasteiz Europako erreferentea da gaur egun UNECE/R155 araudia ezartzeko orduan, UNECE/R155 eta ISO 21434 araudiak benetan betetzen direla ebaluatzeko eta modu estandarizatuan ziurtatzeko ESTP plataforma modularraz hornitutako laborategiekin.

Sektoreari buruz duen ikuspegia lankidetza, prestakuntza, eskaera handia duen aditu berri bat sortzea eta eskualdeko zein nazioarteko foroetan ezagutzaren transferentzia sustatzera bideratzen da, bai eta gizarteak ZiberMugikortasunaren garrantzia uler dezan ere.

Horretarako, Grupo CYBENTIA taldearen kanal irekiak bultzatzen ditu, HackerCar kontzientziazio plataforma esaterako, eta 2025ean ZiberMugikortasunaren Nazioarteko Elkartea (CYBMIA) sortu zuen.

Aitzindaria da, halaber, Arabari ZiberMugikortasunean aditu berriak izatea ahalbidetuko dioten prestakuntza-programa espezializatuetan, bai unibertsitate-arloan (ZiberMugikortasuneko Nazioarteko Masterra), bai LHn (LHko zentroentzako ZiberMugikortasuneko prestakuntza-programa).

Bere eraginak eta ospeak lehen mailako aitortzak ekarri dizkiote: AMPEA Arabako Emakume Enpresariaren saria (2023), Madrilgo Udalaren Emakume Ekintzailearen 3. Saria (2021), Euskadiko Telekomunikazio Ingeniarien Elkargo Ofizialaren Startup berritzaileenaren saria, zibersegurtasunean eragin handiena duten 100 emakumeen artean sartzea ‘Hacking Gender Barriers: Europe’s Top Cyber Women’ liburuan, Espainiako zibersegurtasuneko erreferentziazko 30 emakumeen artean egotea (LISA NEWS, 2025eko martxoa) eta Forbesen zerrendetan behin eta berriz agertzea sektoreko Changemakerretako bat eta Espainiako teknologian eragin handiena duten emakume liderretako bat gisa.