Gaur Ampeak hitzarmena sinatu du Arabako Foru Aldundiarekin

Emakume ekintzaileei laguntzea funtsezko faktorea da gure lurraldearen garapenerako, gure enpresa-sarea indartzen duelako eta emakumeen enpleguan eragin positiboa duelako.

Gaur Ampeak akordio bat sinatu du Arabako Foru Aldundiarekin, enpresa eta lanbide arloetan emakumeak ahalduntzeko zenbait ekintza gauzatzeko.

 

 

AMPEAn, horretarako guztirako ekintza-plan bat dugu, gure 2021-2024 Plan Estrategikoa. Plan horren zutabe nagusiak honako hauek dira: emakume zuzendariei eta enpresaburuei ikusgarritasuna ematea, emakumeen ekintzailetza bultzatzea, kontziliazioaren, kontratazioaren, sustapenaren eta aintzatespen profesionalaren arloko politikak sustatzea, egungo enpresa-testuingurura egokitutako gaitasun teknikoen eta giza gaitasunen araberako prestakuntza eskaintzea eta mentoring eta coaching programak ezartzea, besteak beste.

Hauek dira gure helburuak:

– Emakume ekintzaileak, enpresariak eta zuzendariak profesionalizatzen laguntzea.

– Emakume ekintzaileen, enpresaburuen eta zuzendarien arteko lankidetza-sare bat sortzea.

– Arabako emakume ekintzaileak, enpresariak eta zuzendariak ikusaraztea.

 

Hori guztia emakumeen eta gizonen arteko berdintasunari laguntzeko helburu bakarrarekin.

 

Prentsa-ohar osoa ikus dezakezu hemen

Emakundek lagundutako ikerketa batek agerian utzi du Euskadiko emakume arkitektoek bizi duten ikusezintasuna eta haien zailtasunak

Emakunde/Emakumearen Euskal Erakundeak «Arquitectura (in) VISIBLES en Euskadi. La problemática que esconde esta invisibilización «, Emakundek Emakumeen eta Gizonen Berdintasunari buruzko ikerketa-lanei emandako bekaren emaitza. Verónica Benedet arkitektoak egindako lanak erakusten du Euskadiko emakume arkitektoek magnitude desberdinetako desberdintasunak jasaten dituztela arkitekturaren ia esparru guztietan, bai irakaskuntza- eta ikerketa-espazioetan, bai lanbidearen jardun askean, lidergo-postuetan eta, batez ere, beren ekarpenen aintzatespen sozialean.

Euskadiko txostenaren arabera, emakumea askoz beranduago sartu da arkitekturan, 1960ko hamarkadaren amaieran, arkitektoak Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialeko (EHAEO) kide egiten hasi zirenean, 1967an. Hala eta guztiz ere, azken 30 urteetan, nabarmen egin du gora emakumeak arkitekturan sartzeak Euskal Autonomia Erkidegoan. 1990eko hamarkadaren amaieratik hona, gora egin du emakume ikasleen kopuruak autonomia-erkidegoko arkitektura-eskoletan, azken hamarkadetan baino ikasle gehiago baitaude. Baina hori agerian geratzen da arkitektura-erreferenteen hazkundean, ez eta haien ekarpenak ikusarazi eta zabaltzean ere.

Arazo hori diagnostikatzeak aukera emango du konponbide egokiak eta espezifikoak proposatzeko, aukera-desberdintasunak parekatzeko, erabakiak hartzeko postuetan ordezkaritza handiagoa lortzeko eta Euskadin kontakizun arkitektonikoa berreraikitzeko, euskal gizartean gizonen eta emakumeen arteko oreka eta berdintasuna bultzatzearen alde.

Emakundeko zuzendari Izaskun Landaidak adierazi duenez, «Emakume arkitektoak ikusgai jartzeak, haien lana aintzatesteaz gain, neska eta neska gazteek esparru horretan ageriko erreferenteak izatea ere badakar, eta emakume arkitektoek beren garapen profesionalean dituzten egiturazko zailtasunak mahai gainean jartzea dakar».

Ikerketaren egilearen arabera, Veronica Benedet «gaur egun, lanbide honetan, gizonezkoen lehia-eredua gailentzen ari da, boterea eta autoritatea gehiegi balioesten baitira. Eskema horretan, arkitektoak, gizonezkoen kualifikazio bera edo handiagoa izan arren, lanbidean hain baloratuak ez diren esparruetan babesten dira azkenean. Euskadiko arkitekturaren zatirik handiena gizonek egin dute, eta ez dago erreferente femeninorik edo gutxi dira; horrek ez du esan nahi emakumeek diseinuan eta arkitekturan subjektu aktibo gisa parte hartu ez dutenik. Arkitektoak asko daude eta asko dira, baina, tamalez, haien ekarpenak ikusezin bihurtu, isildu, ezkutatu, baztertu edo zigortu egin ditu kultura patriarkal nagusi honek «.

Azterlan honi buruz gehiago jakiteko:

EMAKUME IKUSGARRIAK: ELENA MARTÍNEZ DE MADINA SALAZAR

Elena Martínez de Madina Euskal Filologian lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean.

Euskaltzaindiko kide da, Euskaltzaindiko kide, Onomastika batzordean 2013tik.

20 urte baino gehiago daramatza Onomasticon Vasconiae lanean, herri, kontzeju, auzo, kale, industrialde, ibai, etxe eta abarren izenen forma egokia ikertu eta ezartzen duen lana.

Elena Martínez de Madinak bereziki lantzen du Gasteizko toponimia eta 63 udal erakunde jurisdikzionalen toponimia; berak dioen bezala: «Ahaztutako izenei hautsa kentzen aritzen naiz, batzuetan gaur egungoen azpian ezkutatuta baitaude». Martínez de Madinak toponimoen corpus erraldoi bat du, XV. mendearen amaieratik XX. mendera arte Euskaltzaindiaren jabetzakoa.

Ekainaren 7an, Gasteizko Udalak eta Euskaltzaindiak lankidetza-hitzarmen bat aurkeztu zuten bi erakundeen artean, duela gutxi berritua, eta toponimia historikoaren bolumen berri bat Gasteizko udal-mugartean. Kasu honetan, Gasteizko toponimia, Arratzua III.

Arratzuako merindade zaharraren toponimoak aztertzen dituen ikerketa saileko hirugarren liburuki honekin osatu da. Kasu honetan, zazpi herritan egin dute lan: Ilarratza, Jungitu, Libunau/Lubiano, Matauku, Oreitia, Uribarri Arratzua/Uribarri Arrazua eta Zerio.

Elenak, gainera, artikulu ugari argitaratu ditu aldizkari espezializatuetan, hitzaldiak ematen ditu eta El Correo Español-El pueblo Vasco egunkarian kolaboratu ohi du iritzi artikuluekin.

El Correo egunkariari 2018an kaleen izenei buruz eskainitako elkarrizketa batean esan zuenez, «Kaleak bizi garen munduaren isla dira, Kongresurako zerrendekin gertatzen den bezala. Eta ez da gertaera isolatu bat, arazoa askoz ere sakonagoa da «, sexuen arteko ezberdintasun nabarmena seinaletikan, mikromatxismo bat gehiago bezala etiketatua, agian guztien artean publikoena,» Hirietan orokortua dagoen gai bat da «.

Hiri-hierarkiak bigarren mailako eta «galdutako» bideetara baztertzen ditu emakumeak. Historian desagertuta gaude, ez gara liburuetan agertzen «, esan du. Eta, ondorioz, kale izendegian ere ez. Auzo gazteenetan, seinaletikaren bidez, haien arteko distantziak murrizten saiatu dira.

 

«Hizkuntza pentsamendua eta arrazoiketa adierazteko gure tresnetako bat da. Aldaketa etorriko da ‘medikuarengana noa’, ‘Medikuarengana noa’ edo ‘ebakuntza egin behar didala dio zirujauak’ esan beharrean. Neskatoek esaten dutenean, bonbera, presidente, ingeniari, bankari, chef izan nahi dut «

 

 

Emakumearen Nazioarteko Eguna Ingeniaritzan

Gaur, 2021eko ekainaren 23an, Emakumearen Nazioarteko Eguna ospatzen da Ingeniaritzan.

Oso egun berezia da ingeniaritzaren alorrean gizonek bete izan duten rola betetzen duten emakumeak omentzeko.

Eguneko promulgazioaren bidez, nazioartean kontzientziatu nahi da emakumeek gero eta gehiago gauzatzen duten lanbide honen garrantziaz, eta aukera profesional bikaina da etorkizuneko belaunaldientzat, gizarteen garapen ekonomikoari mundu mailan lagunduz.

Ingeniaritzako Emakumearen Nazioarteko Eguna Women ‘s Engineering Societyk (WES) sortu zuen Erresuma Batuan (2014), 95. urteurrena ospatzeko.

Women ‘s Engineering Society (WES) 1919an Erresuma Batuan sortutako elkarte akademiko profesionala da. Gerra gatazkan parte hartu zuten gizonen ordez ingeniaritza lanak egiten zituzten emakumeak bildu zituen lehen elkartea izan zen.
Era berean, emakumeak lanpostuetan onartzea lortzeko ekintzak gauzatzen zituen, garai hartan gizonak nagusi ziren Elkarte batean. Gaur egun ingeniaritza, zientzia eta teknologia alorretako emakumeak biltzen ditu.
Gerra amaitu ondoren, emakume askok lan-merkatuan jarraitu nahi zuten, ingeniaritzaren arloan lanpostuak betetzeko emakumeak trebatzera bideratutako sozietate garrantzitsu hau sortuz.

2019an hasi zen WES Centenary Trail proiektua, bere mendeurrena ospatzeko, ibilbide historikoa duten emakume ingeniarien istorioak azpimarratuz.

Efemeride horrek izan duen gorakadaren ondorioz, UNESCOren babesa jaso du 2016an, eta urtero bere lanbidean nabarmen nabarmendu diren mundu osoko 50 ingeniari bereizten ditu. Era berean, egun horrek nazioarteko izaera hartu zuen 2017tik aurrera.


Funtsezkoa da emakume ingeniariak, zientzialariak, matematikariak eta emakumeak hainbat arlotan ikusaraztea. Aholkulari gisa, emakume erreferente eta irakasle gisa, emakume profesional gisa, haurtzarotik dirauten estereotipoak apurtzen laguntzen dute.

 

Ekainak 21: Hezkuntza Ez Sexistaren Nazioarteko Eguna

 

Ekainaren 21ean, Hezkuntza Ez Sexistaren aldeko Nazioarteko Eguna ospatzen da, eta herrialde batzuetako nesken eta emakumeen analfabetismoa eta rol eta estereotipo sexualak aztertzeko beharra azpimarratzen da, horiek ere eskolatik erreproduzitzen baitira.
Eskolan sexismoak duen presentzia ia ez dugu kontuan hartzen curriculum ezkutu horretan, femeninoari eta maskulinoari buruzko mezuen bidez, estereotipoak errepikatzen dituzten testu-liburuak, haurren errendimendu- eta portaera-itxaropen desberdinak, jolastokian eskaintzen dizkiegun aukerak edo hegemonia maskulinotik kontatutako historia. Literaturak gizonek idatzitako literaturako lan handiak ikusarazten jarraitzen du; hizkuntza sexista kritikarik gabe erakusten jarraitzen da.
Txikitatik genero-berdintasunean heztearen garrantzia haurren potentzialean datza. Adin horietan (0-12 urte) ez dute aurreiritzirik; beraz, berdintasunezko irakaskuntza ezartzeak genero-ikuspegitik garatzen laguntzen du.
Horrek gizalegezko portaera berdintasunezko eta ikuspegi erkideko bat barneratzen laguntzen du, hau da, bizi garen gizartean arduraz jokatzea, non gizon edo emakume izateagatik ez den ezarri behar rol sozial jakin batzuen inposaketa.
Berdintasuna, hezkidetza, familietan hasi eta eskoletan jarraitu beharreko bidea da.

EMAKUME IKUSGARRIAK: EVA FERREIRA GARCÍA

 

 

Eva Ferreira García Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) errektorea

 

Eva Ferreira García lizentziatua da UPV/EHUn, Probabilitate eta Estatistikako masterra New York Unibertsitateko Courant institutuan eta Ekonomian doktorea UPV/EHUn. Ekonomia Aplikatuan katedraduna 2005etik.

Oinarrizko ikerketa-ildoak probabilitate- eta estatistika-metodoak dira, eta hainbat eremutan aplikatzen dira, hala nola sendagaiek medikuntzan dituzten efektuen analisian, finantzen arrisku sistemikoaren ebaluazioan edo hautapen-alborapenak kristalezko sabai efektuan duen eraginean. Proiektu eta ikerketa-talde lehiakorrak zuzendu ditu etengabe, eta dozenaka artikulu argitaratu ditu nazioarteko erreferentziazko aldizkarietan. Ikerketarako 4 seiurteko eta transferentziarako bat ditu, bai eta Docentiaz-en ebaluazio positiboa ere.

Ekonomia Gaietako eta Akademia Antolaketako errektoreordea izan da 2004-08 bitartean, eta UPV/EHUko idazkari nagusia 2009-12 bitartean, 2015. eta 2019. urteen artean, Unibasq Euskal Unibertsitate Sistemaren Kalitate Agentzia zuzendu zuen.

Azken urteotan, hedapen-jardueretan parte hartu du, eta prestakuntzak eta ikerketak garapen jasangarriaren helburuekin bat egiten dutela nabarmendu du. Zehazki, 2020ko martxoaz geroztik, CEMATeko (Matematiken Espainiako Batzordea) adituen batzordeko kide da, koronabirusari buruzko datuak modelizatzen eta monitorizatzen laguntzeko.

Euskal Herriko Unibertsitateko errektore izendatu berri dute.

Errektore kargua onartzeko hitzaldian, lehendakariaren eta Hezkuntza sailburuaren aurrean, unibertsitate publiko gisa ikuspegi irekia, integratzailea eta solidarioa onartzeaz hitz egin zuen, bikaintasun akademikoari eta intelektualari uko egin gabe.

Balio handia ematen die Garapen Iraunkorraren helburuei, eta UPV/EHUn integratzearen alde egiten du.

Hautaketa-prozesuetan elkarrizketak egiteko aukeratuak izateko orduan emakumeenganako diskriminazioari buruz argitaratu berri zen azterlan baten ondoren, Mari Paz Espinosarekin batera kristalezko sabaia interpretatzeko hiru modu desberdin identifikatzen ditu, eta diskriminazioak gaitasunen balorazioan horietako bakoitzean duen eragina aztertzen du.

Horretarako, eredu teoriko bat garatu zuten, trebetasun eta lehentasunei dagokienez bereizezinak ziren gizon eta emakumeekin, trebetasunak etengabe gutxiestearen ondorio garbia isolatzeko aukera eman ziena.

«Gero eta igoera-maila zorrotzagoak dituen enpresa batean CVak diskriminatzen diren egoera batean, goiko postuetara iristea lortzen duten emakumeek hautemango dute gizonek baino aukera-berdintasun handiagoa izan dutela azken igoeretan lehenengoetan baino. Mailak gero eta gutxiago bereizten badira, kontrakoa jasoko dute «